Department of Foreing Languages Education https://hdl.handle.net/20.500.12723/4667 2026-04-07T21:15:44Z 2026-04-07T21:15:44Z Düzgün, Gizem https://hdl.handle.net/20.500.12723/4675 2026-01-09T13:10:23Z 2024-01-01T00:00:00Z

Arapça öğrenmeye yönelik düşük motivasyonlu imam hatip ortaokul öğrencilerinin karşılaştıkları motivasyon engelleri Düzgün, Gizem Araştırmanın amacı; Arapça öğrenmeye yönelik düşük motivasyon sahibi imam hatip ortaokul öğrencilerinin karşılaştıkları motivasyon engellerini açığa çıkartmaktır. Araştırma açıklayıcı sıralı karma araştırma modeli kullanılarak yürütülmüştür. Nicel veri toplama sürecinde öğrencilerin motivasyonlarını ortaya koymak ve düşük motivasyon sahibi olan öğrencileri belirlemek için "Arapça Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği (AÖYMÖ)" uygulanmıştır. Nitel veri toplama sürecinde ise öğrenciler ve öğretmenlerle yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni; 2023-2024 yılında İstanbul'daki imam hatip ortaokullarında okuyan 6, 7 ve 8. sınıf öğrencileridir. Çalışmanın örneklemi ise; 434 öğrencidir. Ölçeği dolduran 434 öğrenciden motivasyonu "olumsuz" ve "çok olumsuz" olan 34 öğrenci ve onlara Arapça eğitimi veren 9 öğretmen ise nitel çalışmanın katılımcılarını oluşturmuştur. Yapılan nicel analiz sonucunda öğrencilerin Arapça öğrenme motivasyonu orta düzeyde, "kısmen olumlu" olarak; motivasyon türü ise hem içsel hem de dışsal-araçsal olarak bulunmuştur. Öğrencilerin Arapça öğrenmeye yönelik motivasyonu tüm ölçek ve alt boyutlarda cinsiyete ve eğitim kademesine göre anlamlı olarak farklılaşmamakta ancak Arapça başarı düzeyine göre anlamlı olarak farklılaşmaktadır. İlgili fark sadece 0-49 puan aralığında olan öğrenciler ile diğer puan aralığına (50-59/60-69/70-84/85-100) sahip öğrenciler arasındadır. Bu fark diğer puan aralığına sahip öğrenciler lehine anlamlıdır. Motivasyon engellerini açığa çıkartmak amacıyla yapı-lan nitel analiz sonucunda ise; Arapça öğrenen öğrencilerin içsel ve dışsal faktörler altın-da 14 farklı motivasyon engeli ile karşılaştığı görülmüştür. Öğrencilerin en sık karşılaştığı motivasyon engelinin içsel faktörlerden kaynakladığı, bunların ise sırasıyla; hedefsizlik, düşük öz yeterlilik inancı, dil becerilerinde zorlanma, derse/dile karşı olumsuz tutum ve bilişsel algılamada güçlük olduğu görülmüştür. Sonuç olarak ulaşılan çoğu motivasyon engeli literatürdeki ilgili çalışmalarda yer alan motivasyon engelleriyle büyük oranda benzerlik göstermiştir. ----- The aim of the study is to reveal the motivational barriers faced by Imam Hatip middle school students with low motivation towards learning Arabic. The study was conducted using an explanatory sequential mixed research model. In the quantitative data collec-tion process, the "Motivation Scale for Learning Arabic (MSLA)" was used to uncover students' motivation levels and to detect the students with low motivation. As for the qualitative data collection process, semi-structured interviews were conducted. The population of the study involves 6th, 7th and 8th grade students studying in imam hatip middle schools in Istanbul in 2023-2024. The sample of the study comprises 434 students. Of the 434 students who filled out the questionnaire scale, 34 students with "negative" and "very negative" motivation and 9 Arabic language teachers offering courses to these students were selected as participants for the qualitative data collection. As a result of the quantitative analysis, students' motivation to learn Arabic was found to be moderate, "partially positive", and the type of motivation was found to be both intrinsic and extrinsic-instrumental motivation types. Students' motivation towards learning Arabic did not differ significantly according to their gender and educational level in all scales and sub-dimensions; however, it differed significantly according to Arabic language achievement levels. The is substantive difference was found only be-tween students with a score range of 0-49 and students with other score ranges. This difference is significant in favor of students with the other score range. As a result of the qualitative analysis conducted in order to reveal the motivational barriers, it was seen that Arabic language learners faced 14 different motivational barriers under intrinsic and extrinsic factors. Among these, the data indicated that the most frequently encountered motivational barriers by the students stemmed from intrinsic factors, and these were; respectively, lack of goal, low self-efficacy beliefs, difficulty in learning language skills, negative attitude towards the course/language learning and difficulty in cognitive perception. Overall, most of the motivational barriers unveiled in this study are in line with the motivational barriers reported in previous studies in the literature.

2024-01-01T00:00:00Z Altıparmak, Münibe https://hdl.handle.net/20.500.12723/4674 2026-01-09T13:06:06Z 2024-01-01T00:00:00Z

Suriyeli çocuklara yönelik uygulanan Arapça destekleme eğitiminin toplum dilbilimsel açıdan değerlendirilmesi Altıparmak, Münibe Bu yüksek lisans tez çalışmasının amacı Türkiye'deki Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı okullarda eğitime başlamış ve hala bu devlet okullarında eğitim almakta olan Suriyeli çocukların miras dilleri olan Arapça'da dil becerilerinin geliştirilmesi için Millî Eğitim Bakanlığı tarafından sunulan Arapça destekleme eğitimlerinin toplumdilbilimsel açıdan değerlendirilmesidir. Çalışma, İstanbul ili Başakşehir ilçesinde bulunan bir imam hatip ortaokulunda eğitim gören ikidilli Suriyeli göçmen öğrencilerin miras dilleri Arapça ile deneyimlerini araştırmakta, Arapça destekleme eğitimlerinin öğrencilerin ihtiyaçlarını ne boyutta karşıladığı üzerine odaklanmaktadır. Etnografik bir hassasiyetle yürütülen çalışmada bir birey olarak Suriyeli göçmen öğrencilerden ailelere, okula ve toplumun daha geniş katmanlarına kadar genişletilmiş bir perspektifle, bu denklemde rol oynayan tüm önemli fertler çalışmaya dahil edilerek bütüncül bir yaklaşım içerisinde çalışmaya katılan Suriyeli öğrencilerin Arapça ile olan ilişkileri, ihtiyaçları ve beklentileri aktarılmıştır. Bu yaklaşım, araştırmaya, dilin ve kültürün karmaşık etkileşimlerini anlamak ve dil eğitim süreçlerini zenginleştirmek için önemli bir temel sağlamaktadır. Araştırma süresince gerçekleştirilen saha gözlemleri ve saha notları, öğrenci ödevleri ve sınıf içi gözlemler tüm detaylarıyla değerlendirilmiş, öğrenciler ve ailelerle düzenli gerçekleştirilen röportajlardan elde edilen ses kayıtları ayrıntılı şekilde deşifre edilerek söylem analizi yoluyla araştırma soruları çerçevesinde incelenmiştir. Bulgular katılımcı tüm öğrencilerin Arapça dil becerilerinde desteklenmeye ihtiyaç duyduklarını ortaya çıkarmıştır. Bulgular aynı zamanda dilin, kelimelerin ve cümlelerin ötesinde bir topluluğun değerleri, normları ve kimliği ile derinlemesine bağlantılı olma özelliğini destekler nitelikte, öğrencilerin miras dilleri Arapça'ya atfettikleri önemi ait oldukları millet, dini ve kültürel kimlikleri üzerinden inşa ettikleri sonucunu göstermektedir. Diğer yandan bu bulgular dili sadece bir iletişim aracı olarak ele almanın ötesinde toplum içerisindeki kültür aktarımında da önemli bir rol oynadığını vurgulayan toplumdilbilimsel yaklaşımı destekler niteliktedir. ----- This master's dissertation aims to evaluate the Arabic language support program offered by the Ministry of National Education of Turkiye to improve the language skills of Syrian children studying in public schools whose heritage language is Arabic from a sociolinguistic perspective. This research investigates the relationships of bilingual Syrian immigrant students studying at an Imam Hatip Secondary School in the Başakşehir district of Istanbul with their heritage language, Arabic, and focuses on the extent to which the support program meets the needs of the students. In the research, which is carried out with ethnographic sensitivity, the relationships of the Syrian students with Arabic and their needs and expectations are analyzed considering the Syrian immigrant students as individuals, their families, the school setting, and broader layers of society in a holistic approach including all significant actors. This approach provides a crucial basis for the research to understand the complex interactions of language and culture and to enrich language education processes. The observations and notes during the fieldwork, student assignments and in-class observations carried out during the research were evaluated in detail, and the audio recordings obtained from regular interviews with students and their families were transcribed and examined within the framework of the research questions through discourse analysis. The findings reveal that all participating students need support in their Arabic language skills. These findings also support the feature of language being deeply connected to the values, norms, and identity of a community beyond words and sentences and show that students build the importance they attribute to their heritage language, Arabic, based on the nation they belong to, their religious, and cultural identities. Also, the findings support the sociolinguistic approach, which emphasizes that language is not only treated as a means of communication but also plays a determining role in transmitting culture within society.

2024-01-01T00:00:00Z Alaa Al Haj Hossin https://hdl.handle.net/20.500.12723/4673 2026-01-09T13:00:54Z 2024-01-01T00:00:00Z

Arapça konuşma becerisi öğrenimini olumsuz etkileyen faktörler Alaa Al Haj Hossin Günümüzde yabancı dil öğrenimi oldukça önemli bir hale gelmiştir. Özellikle Türkiye'de son yıllarda Arap ülkeleriyle geliştirilen ticari, siyasi veya kültürel ilişkiler nedeniyle Arapça ikinci yabancı dil olarak öğrenimi çok talep görmektedir. Ancak Türkiye'de yabancı dil öğretimi konusunda büyük çaba sarf edilmesine rağmen hala tam anlamıyla yabancı dil öğrenilmemektedir. Özellikle öğrenciler yabancı dilde iletişim kurmakta bazı sıkıntılar yaşamaktadır. Bu durum Arapça öğretiminde de gözlemlenmektedir. Öğrencilerin Arapça öğrenmek için çok fazla çaba, zaman ve para harcadıkları halde özellikle konuşma becerisinde ciddi sorunlar yaşadığı ve Arapça iletişim kurmakta zorlandıkları görülmüştür. Buradan hareketle bu tezde, genel olarak Arapça konuşma becerisi öğrenimini olumsuz etkileyen faktörlerin neler olduğu, özel olarak da sosyal statü, psikolojik durum ve kültürel farklılıkların konuşma becerisine olan etkisi araştırılmaktadır. Bu faktörlerin öğrencinin konuşma becerisine olumsuz bir etkisinin olup, olmadığı varsa Arapça konuşma becerisini ne şekilde etkilediği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda İstanbul'da belirli üniversitelerde Arapça öğrenimi gören 20 üniversite öğrencisi ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Ulaşılan veriler betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin konuşma becerisini olumsuz etkileyen dört farklı kategoride 9 farklı koda ulaşılmıştır. İlk kategori kültürel etkenlerdir. Bu kategoride; kültürel farklılık ve lehçe kodlarına ulaşılmıştır. İkinci kategori ise psikolojik etkenlerdir. Psikolojik etkenler; özyeterlilik eksikliği, unutma durumu, kaygı ve çekinme duygusu olarak belirlenmiştir. Üçüncü kategori sosyal etkenlerdir. Sosyal etkenler; eğitim ortamında olumsuz tepki alma, toplumdan etkilenme ve dışlanmadır. Dördüncü ve son kategori ise diğer etkenleri içermektedir. Diğer etkenler; pratik yapmamak ve dile maruz kalmamak olarak belirlenmiştir. ----- Today, foreign language learning has become very important. Especially in Turkey, learning Arabic as a second foreign language is in high demand due to the commercial, political or cultural relations developed with Arab countries in recent years. However, despite great efforts in foreign language teaching in Turkey, foreign languages are still not fully learned. Especially students have some difficulties in communicating in a foreign language. This situation is also observed in Arabic language teaching. It has been observed that although students spend a lot of effort, time and money to learn Arabic, they have serious problems especially in speaking skills and have difficulty in communicating in Arabic. From this point of view, this thesis investigates the factors that negatively affect the learning of Arabic speaking skills in general and the effect of social status, psychological status and cultural differences on speaking skills in particular. It was tried to reveal whether these factors have a negative effect on the student's speaking skills, and if so, how they affect Arabic speaking skills. For this purpose, semi-structured interviews were conducted with 20 university students studying Arabic at certain universities in Istanbul. The data obtained were analyzed by descriptive analysis method. As a result of the research, 10 different codes were reached in four different categories that negatively affect students' speaking skills. The first category is cultural factors. In this category; cultural difference and dialect codes were reached. The second category is psychological factors. Psychological factors were identified as lack of self-efficacy, forgetfulness, anxiety and feeling of shyness. The third category is social factors. Social factors include receiving negative reactions in the educational environment, being affected by the society and being excluded. The fourth and final category includes other factors. Other factors were identified as difficulty in transferring, lack of practice and lack of exposure to the language.

2024-01-01T00:00:00Z