https://hdl.handle.net/20.500.12723/2222 Master 2026-04-17T16:56:44Z https://hdl.handle.net/20.500.12723/4373 Erken çocukluk dönemi değerler eğitimi veren kurumlarda aile katılımının incelenmesi Yıldırım, İsmet Ayşegül Bu araştırma erken çocukluk dönemi değerler eğitimi veren kurumlarda aile katılımının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseninde yürütülen bu araştırmanın çalışma grubunu İstanbul ili Ümraniye ilçesinde 2021-2022 eğitim öğretim yılında Ümraniye Müftülüğü' ne bağlı farklı iki 4-6 yaş grubu Kur'an kurslarında görev yapan toplam 5 öğretici ve öğreticilerin 5 velisi oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel boyutunun örneklem grubunda kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile belirlenen, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Türkiye'nin çeşitli illerindeki 4-6 yaş grubu Kur'an kurslarında görev yapan 205 öğretici yer almaktadır. Araştırmanın veri toplama aşamasında öğreticilerin değerler eğitimi uygulamalarında hangi aile katılım stratejilerine yer verdiklerini belirlemek amacıyla Keleş & Dikici Sığırtmaç (2016) tarafından hazırlanan "Okul Öncesi Öğretmenlerinin Uyguladıkları Aile Katılım Stratejilerini Belirleme Ölçeği (AKSBÖ)" ve araştırmacı tarafından geliştirilen öğretici ve veli görüşlerini belirlemek için oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışmanın veri analizinde nicel boyutu oluşturan veriler bilgisayar ortamında değerlendirilerek, çözümleme aşamasında Pasw Statistics 18 SPSS Programı kullanılmıştır. Araştırmanın amaçları doğrultusunda öğreticilerin değerler eğitimi çalışmalarında yer verdikleri aile katılım stratejilerinin çözümlenmesinde standart sapma, aritmetik ortalama; değişkenlere ilişkin hesaplanan puanların çözümlenmesinde ise yapılan normallik testleri sonucu, verilerin normale yakın dağılım gösterdiği bulgusuna ulaşılarak parametrik testlerden Bağımsız Değişkenler t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi gibi betimsel istatistiklere yer verilmiş, farkın kaynağını bulmak amacıyla çoklu karşılaştırma testlerinden Tukey kullanılmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi kullanılarak araştırmacı tarafından belirlenen kriterlere göre incelenmiştir. Araştırma sonucunda, Okul Öncesi Öğretmenlerinin Uyguladıkları Aile Katılım Stratejilerini Belirleme Ölçeği 'ne göre öğreticilerin en çok tercih ettikleri aile katılımı stratejilerinin öğretmen-aile iletişim temelli stratejiler ve ev temelli stratejiler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğreticilerin öğretmen temelli stratejilere nadiren, okul-aile temelli stratejilere ara sıra yer verdikleri belirlenmiştir. Öğreticilerin değerler eğitimi çalışmalarında yer verdikleri aile katılım stratejilerine ilişkin görüşlerini yaş, statü ve öğrencilerin yaş grubu gibi değişkenler etkilerken; eğitim durumu, meslekî kıdem, kurslarda görevlendirilme şekli, sınıf mevcudu gibi değişkenlerin etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır. Öğreticilerle yapılan görüşmeler sonucunda, günlükler, dosyalar, kitapçıklar, dilek/öneri ve makale kutusu, anne baba kitaplıkları, afiş, yönetim, karar verme sürecine velilerin katılımı gibi aile katılımı etkinliklerini neredeyse hiç uygulamadıkları belirlenmiştir. Katılımcı öğreticilerin aile iletişim etkinliklerini etkili şekilde kullanamadıkları, bireysel görüşme, mesajlaşma, telefon görüşmesi, giriş-çıkış saatleri, veli toplantısı gibi etkinliklere iletişimde yer verseler de daha çok internet temelli WhatsApp uygulamasını iletişimde tercih ettikleri görülmüştür. Ayrıca katılımcı öğreticilerin aile katılımını daha çok ebeveynlerin evde çocuklarının eğitimlerini desteklemesi, eğitime dahil olmaları olarak değerlendirdikleri, çocuk eğitiminde ailenin önemli yerinin olduğunun farkında oldukları ancak aile katılımı ile ilgili yeterli bilgiye sahip olmadıkları, bu nedenle aileyi eğitime nasıl dahil edecekleri noktasında hizmet içi eğitime ihtiyaçlarının olduğu belirlenmiştir. Velilerle yapılan görüşmeler sonucunda, velilerin aile katılımını daha çok ebeveynlerin çocuğun öğretmeniyle iletişim halinde olması ve okulda öğrenilenlerin evde pekiştirilmesi olarak değerlendirdikleri, velilerin aile katılım faaliyetlerinden haberdar olmadıkları, iletişimde en çok internet temelli uygulama tercih etikleri, öğreticileriyle istedikleri zaman yüz yüze ve telefon aracılığıyla iletişim kurabildikleri, öğreticilerin bu noktada kolaylık sağladıkları, velilerin bu durumdan memnun oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca velilerin çocuk gelişimi ve eğitimi noktasında eğitime ihtiyaçlarının olduğu, aile eğitimi konusunda bütün velilerin çok istekli oldukları, daha çok çocuklarına evde nasıl eğitim vereceklerine dair yöntem ve metot, nasıl sosyalleşmelerine katkı sağlayacakları, nasıl çocuklarıyla iletişim kuracakları, çocuk gelişimi, eğitimi ve anne-baba tutumları ile ilgili eğitime ihtiyaçlarının olduğunu dile getirdikleri belirlenmiştir. ----- This research was conducted to examine family participation in institutions that provide early childhood values education. The study group of this research, which was carried out in the case study design, which is one of the qualitative research methods, consists of a total of 5 instructors and 5 parents of the instructors working in two different 4-6 age group Qur'an courses affiliated to the Ümraniye Mufti in the 2021-2022 academic year in the Ümraniye district of Istanbul. In the sample group of the quantitative dimension of the research, there are 205 instructors who work in the Qur'an courses for the 4-6 age group in various provinces of Turkey in the 2021-2022 academic year, determined by the easily accessible sampling method. During the data collection phase of the research, the "Scale for Determining the Family Participation Strategies Implemented by Preschool Teachers (AKSSÖ)" prepared by Keleş & Dikici Sığırtmaç (2016) in order to determine which family participation strategies, the teachers use in their values education practices, and the questionnaire developed by the researcher to determine the views of teachers and parents. A semi-structured interview form was used. In the data analysis of the study, the data constituting the quantitative dimension were evaluated in computer environment and Pasw Statistics 18 SPSS Program was used in the analysis phase. For the purposes of the research, standard deviation, arithmetic mean; Descriptive statistics such as Independent Variables t-Test and One-Way Analysis of Variance were included in the analysis of the scores calculated for the variables, as a result of the normality tests, it was found that the data were distributed close to normal, and Tukey, one of the post-hoc tests, was used to find the source of the difference. Qualitative data were analyzed according to the criteria determined by the researcher using content analysis. As a result of the research, it has been determined that the most preferred family involvement strategies by the teachers are teacher-family communication-based strategies and home-based strategies, according to the Scale for Determining the Family Participation Strategies Implemented by Preschool Teachers. In addition, it was determined that the instructors rarely included teacher-based strategies and occasionally school-family-based strategies. While variables such as age, status and age group of students affect the views of the teachers regarding the family participation strategies included in the values education studies; It was concluded that the variables such as education level, professional seniority, the way of being assigned to the courses and class size did not affect them. As a result of the interviews with the teachers, it was determined that they almost never practiced family participation activities such as diaries, files, booklets, wish/suggestion and article boxes, parent libraries, posters, management, participation of parents in the decision-making process. It was observed that the participant trainers could not use family communication activities effectively, and although they included activities such as individual conversations, messaging, phone calls, entry-exit times, parent meetings in communication, they mostly preferred the internet-based WhatsApp application in communication. In addition, the participant trainers stated that the parents mostly evaluated the family participation as supporting the education of their children at home and being included in the education, they were aware that the family had an important place in the education of the children, but they did not have enough information about the family participation, therefore they needed in-service training on how to include the family in the education. determined. As a result of the interviews with the parents, it was found that the parents mostly evaluated the family involvement as the parents being in contact with the child's teacher and reinforcing what was learned at school at home, the parents were not aware of the family participation activities, they preferred the most internet-based application in communication, and they could communicate with their teachers face-to-face and via telephone whenever they wanted. It was concluded that the teachers provided convenience at this point and the parents were satisfied with this situation. In addition, parents need education in terms of child development and education, all parents are very enthusiastic about family education, the method and method of how to educate their children at home, how they will contribute to their socialization, how they will communicate with their children, child development, education and parents. It was determined that they stated that they needed training about their attitudes. 2022-01-01T00:00:00Z https://hdl.handle.net/20.500.12723/4372 Erken çocukluk dönemine seslenen değerler eğitimi odaklı çocuk edebiyatı yapıtlarında görsel-metin uyumunun incelenmesi Yıldırım, Hatice Eda Bu araştırma, erken çocukluk dönemine seslenen değerler eğitimi odaklı çocuk edebiyatı yapıtlarında görsel-metin uyumunun incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden tarama modelinin kullanıldığı bu araştırmanın inceleme nesnesi ve veri kaynağını Türkiye'de 2017-2021 yılları arasında, farklı yayınevleri (Diyanet Vakfı Yayınları, Erdem Yayın Grubu, Nar Çocuk Yayınları) tarafından yayımlanmış, erken çocukluk dönemine yönelik değerler eğitimi odaklı 3 (üç) sette yer alan toplam 29 (yirmi dokuz) çocuk edebiyatı yapıtı oluşturmaktadır. Araştırmanın inceleme nesnesini oluşturan yapıtlar erken çocukluk dönemine seslenmesi, değerler eğitimi amacıyla yapılandırılmış olması ve 2017-2021 yılları arasında set halinde yayımlanmış olması gibi çeşitli kriterler göz önünde bulundurularak ölçüt örneklem yoluyla seçilmiştir. Araştırmada erken çocukluk dönemi ile 0-8 yaş aralığı kastedilmiş olup incelenen yapıtların 3-6 yaş aralığına hitap eden eserler olması öncelenmiştir. Araştırmanın veri toplama aşamasında erken çocukluk dönemine seslenen değerler eğitimi odaklı 29 çocuk edebiyatı yapıtındaki görsel-metin uyumunun incelenmesi amacıyla "Değerler Eğitimi Odaklı Görsel-Metin Uyumu Değerlendirme Formu" kullanılmıştır. Değerler Eğitimi Odaklı Görsel-Metin Uyumu Değerlendirme Formu'nda eserlerin görsel-metin ilişkisini ölçen 13 madde yer almaktadır. Çalışmanın veri analizinde araştırmanın inceleme nesnesini oluşturan kitap setleri ilk olarak araştırmacı tarafından iki defa okunmuştur. Setler değerlendirileceği zaman tek tek ele alınarak incelenmiş ve okuma işlemi gerçekleştirilmiştir. Daha sonra üçüncü okumada ele alınan set Değerlendirme Formu'nda belirlenen ölçütler dahilinde görsel-metin uyumu özelliklerine yönelik 13 madde üzerinden evet-kısmen-hayır cevaplı sorularla değerlendirilmeye tabi tutulmuştur. Bu işlem sırasıyla tüm setlere uygulanmıştır. Değerlendirme tabloları tamamlandıktan sonra bir kez daha son bir inceleme yapılarak süreç tamamlanmıştır. Elde edilen nitel veriler araştırmanın bulgular bölümünde tablolaştırılmış olup içerik analizi kullanılarak yorumlanmıştır. İnceleme nesnesini oluşturan yapıtlardan elde edilen bulgular, eserlerde yer alan metin örnekleriyle ve görsellerle desteklenmiştir. Araştırma sonucunda, araştırmanın inceleme nesnesini oluşturan erken çocukluk dönemine yönelik değerler eğitimi odaklı çocuk edebiyatı yapıtlarından 3 set -29 kitap- ayrı ayrı dikkate alınarak görsel-metin uyumuna ait genel sonuçlara yer verilmiştir. İncelenen tüm eserler birlikte değerlendirildiğinde eserlerin yarıdan fazlasında görsel-metin uyumunun sağlandığı tespit edilmiştir. Genel itibariyle incelenen eserlerde metin olmaksızın görsellerin çocuk okurun kendi hikayelerini oluşturmasına fırsat sunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte bazı eserlerde resimlemenin metnin içeriğini yansıtmada yetersiz kaldığı, görsellerin metinle uyumlu olarak yapılandırılmadığı, metin olmaksızın bütünsel açıdan bakıldığında görsellerin görsel okuma yapmaya fırsat tanıyacak kadar görsel devamlılık ve tutarlılık barındırmadığı görülmüştür. ----- This study aims to examine the visual-text alignment in children's literature works focused on values education addressed to early childhood. The research employed the survey model, a qualitative research method. The study sample and data source consist of 29 children's literature works included in three sets published by different publishing houses (Diyanet Foundation Publications, Erdem Publishing Group, Nar Çocuk Publishing) in Turkey between 2017 and 2021, all focusing on values education for early childhood. The selected works were chosen through criterion sampling based on criteria such as targeting early childhood, being structured around values education, and being published as part of a set between 2017 and 2021. Early childhood in this study refers to the 0–8 age range, with a particular focus on works intended for children aged 3–6. During the data collection phase, the "Values Education-Focused Visual-Text Alignment Evaluation Form" was used to assess the visual-text alignment in the 29 children's books. This evaluation form includes 13 items designed to measure the relationship between visuals and text in the books. For the data analysis, each book set was read twice by the researcher. Then, during a third reading, each set was evaluated individually based on the 13 items in the evaluation form using a "yes-partially-no" scale. This process was repeated for all sets. After completing the evaluation tables, a final review was conducted to complete the analysis. The qualitative data obtained were tabulated and interpreted using content analysis. The findings from the analyzed works were supported by examples of texts and illustrations from the books. As a result of the study, general findings related to visual-text alignment were presented separately for each of the three sets (29 books) focused on values education for early childhood. When all the works were evaluated together, it was found that more than half of the books demonstrated a satisfactory level of visual-text alignment. Overall, the analysis indicated that the illustrations in many of the works offered opportunities for young readers to create their own stories without the need for accompanying text. However, in some books, the illustrations were found to be inadequate in reflecting the content of the text, not constructed in alignment with the narrative, and lacking the visual continuity and coherence necessary for effective visual literacy when considered independently from the text. 2025-01-01T00:00:00Z https://hdl.handle.net/20.500.12723/4371 Okul öncesi eğitim döneminde çocuklar için felsefe (P4C) programının çocukların doğayla bağlantı kurma eğilim düzeylerine etkisinin incelenmesi Sevimli, Şeyma Teknolojinin ilerlemesi, nüfus artışı, sanayileşme, biyolojik çeşitliliğin azalması ve iklim değişikliği gibi bir dizi faktör nedeniyle doğayla olan bağ son zamanlarda endişe verici bir oranda azalmaktadır. Bunun bir sonucu olarak, her yaş grubundan çocuğun doğayla bağ kurmasına yardımcı olabilecek eğitimin sağlanması önemlidir. Okul öncesi çocukların doğayla bağ kurabilmeleri için, öncelikle onunla ilgili temel kavramları anlamaları gerekmektedir. Bu kavramların öğrenme sürecine dahil edilmesinde Çocuklar için Felsefe eğitiminin okul öncesi çocukların doğayla kurdukları bağ üzerindeki etkisinin araştırılması önem taşımaktadır. Dolayısıyla bu çalışmanın temel amacı, Çocuklar İçin Felsefe programının okul öncesi dönem çocuklarının doğayla bağlantı kurma eğilim düzeylerine olan etkisinin incelenmesidir. Araştırmanın doğasına uygun olarak araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma verileri bağımsız bir erken çocukluk eğitim kurumundaki öğrencilerden toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 15'i deney, 15'i kontrol olacak şekilde otuz çocuktan meydana gelmektedir. Deney ve kontrol gruplarının eşit olması amaçlanarak her iki gruba DOBKEÖ uygulanmıştır. Araştırmada sağlanan veriler SPSS'te işlenerek analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında, deney ile kontrol grubunun ön test bulguları arasında anlamlı bir farklılık bulunmadığı görülmüştür. Ancak deney grubu ön test- son test puan ortalamalarında dikkate değer bir farklılık gözlemlenmiştir. Deney grubunun puanlarındaki bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmektedir. Kontrol grubunun ise ön test- son test ortalamaları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak aralarında anlamlı bir fark görülmemektedir. ----- The connection with nature has been declining at an alarming rate in recent times due to a number of factors such as technological advancement, population growth, industrialisation, biodiversity decline and climate change. Consequently, it is important to provide education that can help children of all ages to connect with nature. In order for preschool children to connect with nature, they first need to understand the basic concepts related to it. In order to include these concepts in the learning process, it is important to investigate the effect of Philosophy for Children education on preschool children's connection with nature. Therefore, the main purpose of this study is to examine the effect of the Philosophy for Children programme on preschool children's tendency to connect with nature. In accordance with the nature of the research, a quasi-experimental design from quantitative research methods was used in the study. The research data were collected from students in an independent early childhood education institution. The study group of the research consisted of thirty children, 15 experimental and 15 control groups. In order to equalise the experimental and control groups, DCNS was applied to both groups. The data obtained in the study were processed and analysed in SPSS software. When the results of the study were analysed, it was observed that there was no significant difference between the pre-test findings of the experimental and control groups. However, a significant difference was observed in the pre-test and post-test mean scores of the experimental group. This increase in the scores of the experimental group was statistically significant. When the pre-test and post-test averages of the control group were compared, there was no statistically significant difference between them. 2024-01-01T00:00:00Z https://hdl.handle.net/20.500.12723/4370 Okul öncesi dönemde Elifba öğretim yaklaşımlarına dair öğretici görüşleri Sert, Rabia Nilüfer İlk vahiyden itibaren Müslümanlar, Kur'ân-ı Kerim'i öğrenmeyi ve öğretmeyi önemsemiş, kendilerine vazife edinmişlerdir. Belli bir döneme kadar şifahi bir şekilde gerçekleştirilen bu vazife, ilerleyen dönemlerde elifbâlar üzerinden gerçekleştirilmiştir. Elifbâlar, yöntem, teknik ve içerik bakımından dönem dönem; şartlara, ihtiyaçlara ve muhatap kitleye göre değişikliğe uğramıştır. Her bir değişimdeki temel amaç, daha kolay, daha etkili ve daha kalıcı bir elifbâ öğretiminin gerçekleştirilebilmesini sağlamaktır. Günümüzde de bu değişim kendini göstermektedir. Bu tez çalışması, elifbâ öğretiminde uygulanan birbirinden farklı yaklaşımlardan hangisinin okul öncesi dönem öğrencileri için daha uygun olduğunu tespit etmek amacıyla hazırlanmıştır. Çalışmanın birinci bölümde Kur'ân öğretim tarihinde elifbâların geçirdiği değişim ortaya koyulmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde günümüzde okul öncesi dönem elifbâ öğretiminde uygulanan yaklaşımlar tespit edilmiş ve değerlendirilmiştir. Son bölümde, çalışmanın problemini çözümlemek amacıyla görüşme yapılan Diyanet 4-6 yaş Kur'ân Kursu öğreticilerinden 5, özel anaokullarında Kur'ân öğreticiliği yapan 6 öğretici ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşme sonucu elde edilen bulgular kaydedilmiştir. Yapılan görüşmeler ve literatür taraması sonucunda, okul öncesi kurumlarında elifbâ öğretiminde klasik usûl, hece yöntemi, savtî usûl ve ses temelli yöntemin uygulandığı tespit edilmiştir. Her bir yaklaşımın avantajları olduğu gibi dezavantajları olduğu görülmüştür. Ancak yaklaşımlar, harflerin öğretim süreci, sıralama ve gruplanma şekli, doğru mahreç öğretimi ve pedagojik uygunluk açısından karşılaştırıldığında ses temelli yaklaşımın okul öncesi dönem öğrencileri için daha uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. ----- Since the first revelation, Muslims paid importance on learning and teaching the Quran and accepted these as responsibility. Up until a certain date, this responsibility had been practiced verbally; however, the practice was changed to using the Arabic alphabet afterwards. The Arabic alphabet teaching has evolved considering the method, technique, and content that are used. Moreover, the requirements, necessities, and target audience have also impacted the way the Arabic alphabet books have evolved. The main purpose of each of these alterations is to teach the Arabic alphabet in an easier, more effective, and more stable way. In today's world, this alteration still occurs. This thesis research has been made to determine which of these various approaches is the best when teaching the Arabic alphabet to preschool students. In the first chapter of this research, it is aimed to reveal the evolution of the Arabic alphabet teaching in the history of Quran lectures. In the second chapter, the applied approaches of teaching the Arabic alphabet in this era's preschool term are determined and evaluated. In the final chapter, to achieve the goal of this research, there were semi-structured interviews made with 5 Quran teachers from public schools and 6 Quran teachers from private schools, and the findings from these interviews were documented. As a result of the interviews and literature reviews, teaching the Arabic alphabet within preschool institutions using classical approach, Sawte (vocal) style, spelling technique, and verbal based approach were found. Just like each of these approaches have their benefits, they have their disadvantages as well. However, when these approaches are compared based on their duration of teaching, sorting and grouping types, correct pronunciation, and pedagogical relevance, it is concluded that vocal based approach works the best for preschool students. 2024-01-01T00:00:00Z