https://hdl.handle.net/20.500.12723/4469 Thesis Collection Fri, 17 Apr 2026 16:55:59 GMT 2026-04-17T16:55:59Z https://hdl.handle.net/20.500.12723/4319 Translation with digital data : advertisement translation in the algorithmic age Yanar Torbalı, Öznur Bu çalışma, dijital çağdaki teknolojik gelişmelerle birlikte iletişim, reklam ve reklam çevirilerinin iç içe geçmiş bir bütün olarak nasıl dönüştüğü, bu dönüşümün dijital metinlerin çeviri süreçlerini ve ürünlerini nasıl etkilediği ve bu dönüşümün çeviribilim ve çevirmenlik mesleği açısından ne gibi sonuçlar doğurabileceği sorularına yanıt bulmayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda, geçmişten günümüze iletişim, reklam ve çevirinin dönüşümü, bu dönüşümün tarihsel, toplumsal ve teknolojik temelleri göz önünde bulundurularak açıklanmaktadır. Çalışmada günümüz teknolojileri ve bunların pratikte nasıl kullanıldığı iletişim, reklam ve çeviri bağlamında tipik örneklerle ele alınmakta; güncel dijital reklam yazımı ve çevirisi pratikleri kuramsal açıdan tartışılmakta ve sürecin altyapısında yer alan yapay zekâ ve algoritmaların nasıl çalıştığı reklam içerikleri bağlamında açıklanmaktadır. Ayrıca tüm bu yeniliklerin çeviri eğitimine nasıl yansıyacağı, geleceğin çevirmenlerini nelerin beklediği ve onları sektörün beklentilerine uygun olarak hazırlamak için neler yapılması gerektiği gibi çevirmen eğitimine dair önemli çıkarımlar ve öneriler yer almaktadır. ----- This study aims to find answers to the questions of how communication, advertisement and advertisement translations have been transformed as an intertwined whole with the technological developments in the digital age. It will explore ways in which this transformation has affected the translation processes and the products of digital texts, and the possible consequences of this transformation for translation studies (TS) and the translation profession. In this regard, the transformation of communication, advertising and translation from past to present is explained by considering the historical, social and technological foundations of this transformation. In the study, today's technologies and how they are used in practice are discussed in the context of communication, advertising and translation with typical examples; a theoretical discussion on current digital advertisement writing and translation practices is made, and how artificial intelligence and algorithms in the infrastructure of the process are explained in the context of advertising content. In addition, there are important inferences and suggestions on translator training such as how such innovations will be reflected in translator training, what awaits the translators of the future and what should be done to prepare them in accordance with the expectations of the sector. Sun, 01 Jan 2023 00:00:00 GMT https://hdl.handle.net/20.500.12723/4319 2023-01-01T00:00:00Z https://hdl.handle.net/20.500.12723/4318 Learning to learn : translators' post-editing patterns and priming Sayın, Ayşe Betül Bu çalışma iki nöral makine çevirisi çıktısının değerlendirmesinde ön hazırlama etkisini ölçmeyi amaçlamaktadır. Bu nedenle, göreve dayalı öğrenme temelli ampirik bir deney düzeneği tasarlanmıştır. İlk bölümde çeviri yetkinlikleri detaylı bir şekilde irdelenmiş ve yetkinliklerin iş piyasası beklentileriyle ne derece örtüştüğü üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde bu yetkinliklerin metinsel izdüşümü olan kalite değerlendirmelerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde kalite değerlendirmesi sürecini etkileyen mesleki ve özel alan deneyimi, makine çevirisi sonrası kısmi ve tam düzeltme süreçlerindeki farklı beklentiler, uluslararası standartların belirttiği yetkinlikler irdelenmiştir. Dördüncü bölümde makine çevirisi kalite değerlendirmesi, makine çevirisi çıktısı düzeltme ve ikinci dil öğrenimi davranışları bağlamında ön-hazırlama etkisi tartışılmıştır. Beşinci bölümde deney öncesi anket ve kalite değerlendirmesi deneyinin istatistiki sonuçları açıklanmıştır. Deney sonuçları hipotezlerin bir kısmını doğrulamıştır. İki hipotezin istatiksel olarak doğrulanması ise daha fazla veri gerektirmektedir. Deney sonuçları ön-hazırlama etkisinin kısmen gözlemlendiğini göstermektedir. Bu gözlemlerde deneyimli grup ve az deneyimli grup arasında belirgin farklılıklar bulunmuştur. Elde edilen bu sonuçlara dayanarak yetkinliklere dair kuramsal çalışmalara ışık tutabilecek başka hipotezler üzerinde ileride çalışma yapılabileceği ifade edilmektedir. ----- This study aims to measure the priming effect in the evaluation of two neural machine translation outputs. To this end, an empirical experimental setup based on task-based learning was designed. In the first part, theoretical studies on translation competences were examined in detail and the degree to the theoretical work on competences matched the labor market expectations is emphasized. In the second part, quality assessments, which are the textual projections of these competences, are analyzed. In the third part, professional and domain experience affecting the quality assessment process, different expectations in light and full post-editing processes and competences specified by international standards are examined. The fourth part explains the priming effect observed in the context of MT quality evaluation, post-editing and L2 learning behavior. The fifth part explains experimental setup including a pre-experiment questionnaire and the statistical results of the quality evaluation experiment. The results indicate that several hypotheses are confirmed. However, statistical verification of the two hypotheses requires further data. The experimental results show that the priming effect was partially observed. Significant differences were found between the experienced group and the less experienced group in the quality evaluation process. Based on these results, it is stated that future studies can be conducted on other hypotheses that can shed light on theoretical studies on competencies Wed, 01 Jan 2025 00:00:00 GMT https://hdl.handle.net/20.500.12723/4318 2025-01-01T00:00:00Z https://hdl.handle.net/20.500.12723/4317 From skopos theory to skopos discourse : a trioscopic analysis with a panorama of quotations Kalem Bakkal, Aslı Bu çalışma, Hans J. Vermeer'in 1978 yılında önermiş olduğu Skopos Kuramı'nı, terimler yoluyla sorgulayarak söz konusu kuramın karşı karşıya kaldığı yanlış anlaşılmaları irdelemeyi ve bu irdelemeye dayanarak Skopos Kuramı'nın 'söylem'ini açığa çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, kuramın yaratıcısının eserlerinden oluşan bütüncenin ışığında, kuram hakkındaki eleştirileri, açıklamaları ve yorumları içeren literatür taramasıyla eşdeğerlik, işlev ve metin olmak üzere üç ana ayak üzerine inşa edilen bu çalışma erek-odaklılık, işlev, işlevci, işlevsel, amaç, skopos, optimal, sadakat, uyarlama gibi farklı şekillerde farklı anlamlarla kullanılan terimleri mercek altına almaktadır. Çalışmanın ekler bölümünde yer alan alıntılar, konusu kuram olan bu çalışmada ortaya konulan iddialara ihtiyaç duyduğu çerçeveyi sağlamaktadır. Bu çalışma, öne sürülen fikirleri gerek destekleyen gerekse o fikirlere karşı çıkan ama bir şekilde ele alınan konuyla yakından ilgili alıntılarla göndergesel ve terim kullanımlarının ayrıntılı incelenmesiyle analitik bir yapı sergilemektedir. Nihai amaç, çeviribilim alanına yeni bir tartışma konusu getirerek Holmes'ün meta-tartışma davetine cevaben tartışmayı devam ettirmek ve Skopos Kuramı'nın içinde gizil durumda kaldığına inanılan söylemini, Skopos Söylemi'ni genel çeviri söylemi olarak gün yüzüne çıkarmaktır. ----- This study aims to examine the misunderstandings faced by Hans J. Vermeer's Skopos Theory, which was proposed in 1978, through terms, and to reveal the 'discourse' of Skopos Theory based on this analysis. In this direction, in the light of the corpus composed of the works of the creator of the theory and with a literature review that includes criticisms, explanations and comments about the theory, this study is built on three main pillars, namely equivalence, function and text and it focuses on terms that are used with different meanings in different ways such as target-orientedness, function, functionalist, functional, purpose, skopos, optimal, loyalty or adaptation. The quotations in the annex of the study provide the necessary framework for the claims made in the study, the subject of which is theory. This study exhibits a referential structure with quotations that either support or oppose the ideas put forward but that are in a way closely related to the topics discussed; the detailed examination of term usages, on the other hand, provides the study an analytical nature. The ultimate aim is to continue the discussion in response to Holmes' invitation to meta-discussion by bringing a new topic of discussion to the field of translation studies and to bring to light the discourse of Skopos Theory, i.e. Skopos Discourse, which is believed to be hidden within, as the general translation discourse. Sun, 01 Jan 2023 00:00:00 GMT https://hdl.handle.net/20.500.12723/4317 2023-01-01T00:00:00Z https://hdl.handle.net/20.500.12723/4316 Queries on retranslation projects and concepts: concealed retranslations of Ahmet Hamdi Tanpınar in English Güneş, Alper Zafer Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Saatleri Ayarlama Enstitüsü (SAE, 1961) eserinin iki farklı İngilizce çevirisi bulunmaktadır: İlki Ender Gürol (2001), ikincisi ise Maureen Freely ve Alexander Dawe (2014) çevirisidir. İkisi de The Time Regulation Institute (TRI) adını taşır. Vakayı özel kılan öncü bir çeviriye rağmen ikinci çeviride ilk çeviri ifadesinin kullanılmasıdır. Bunun nedenini sorgulamak, yanmetinsel betimleyici bir çalışma başlatmış, bu da Tanpınar'ın İngilizceye çevrilen iki romanı, SAE ve Huzur (1949), üzerine metinsel çalışmaları beraberinde getirmiştir. Böylece tezin ilk bölümü, TRI, Ender Gürol'un Inner Peace (2007) ve Erdağ Göknar'ın A Mind at Peace (2008) çevirileri üzerinden Tanpınar eserlerinin İngilizce yorumlanışındaki farklılıkları, her bir vakaya özgü özelliklere ve ortaya çıkan yeni sorulara göre farklı metodolojiler kullanarak sorunsallaştırır. İngilizce eserlerin doğası, yeniden çeviri kavramını çağrıştırsa da bu konudaki incelemeler ilk çeviri ibaresine dair ikna edici bir açıklama sunamaz. Tez, sonrasında, Freely ve Dawe ile Göknar'ın çevirilerinin kuramsal açıdan yeniden çeviri sayılabileceğini iddia eder ve bunları gizlenmiş görür. İkinci bölümde, gizli yeniden çeviri kavramı, erek odaklı yaklaşımın (Toury 2003) yeniden yorumlanmasıyla göreceleştirilen, varsayılan yeniden çeviri üzerinden işlevselleştirilir. Bunun, muhtemel yapay kavramlara (Goodman 1983; Hacking 1999) kıyasla, ampirikliği ve gerekçelendirilebileceği savunulur. Yeniden çeviri kavramlarının göreceliği ve çoğalmaları ışığında, tezin sonunda mevcut kavramlar, 104 makale üzerinden, akademik iş bölümünü gösteren bir matris (Koskinen 2010) ve takriben oluşturulmuş kavramsal şemalara dayalı sınıflandırma kullanılarak analiz edilir. Hedef, alanın gelişimine yönelik, ortaya çıkan kavramların paradigmatik yaklaşımla (Kuhn 2000) ele alınmasıdır. Tez bağlantılı iki sav sunar: Biri yeniden çeviri yapanların, diğeri ise yeniden çeviri araştırmacılarının tutumlarıyla ilgilidir. Çeviri/yeniden çeviri araştırmalarının, üst alanda çeviri/yeniden çeviri kavramlarına fayda sağlayacağı iddia edilir. Bu fayda, araştırmacıların amaçlarına göre konumlanmaları ve ötekinin kavramına uygulanabilecek şiddet ihtimali ışığında, mukayese edilebilirlik/edilemezlik konularında görülebilir. ----- Saatleri Ayarlama Enstitüsü (SAE, 1961) by Ahmet Hamdi Tanpınar has two distinct English translations: a first translation by Ender Gürol (2001) and a second one by Maureen Freely and Alexander Dawe (2014), both titled The Time Regulation Institute (TRI). The case seems peculiar due to the first translation tagline on the latter, despite a precedent. The question of why prompted a paratextual descriptive study, which led to textual studies of Tanpınar's two novels in English, SAE and Huzur (1949). Thus, the first chapter problematizes the different interpretations of Tanpınar's oeuvre in English through the TRI translations, Inner Peace (2007) by Ender Gürol, and A Mind at Peace (2008) by Erdağ Göknar, employing distinct methodologies for each case based on their characteristics and the further questions asked. Although the nature of the works invokes the concept of retranslation, the investigation into them reveals no convincing explanation for the first translation tagline. The dissertation, then, theoretically claims that both Freely and Dawe's and Göknar's translations qualify as retranslations and approaches them as concealed. Consequently, the second chapter operationalizes this concept based on assumed retranslation, relativized by reinterpreting the target-oriented framework (Toury 2003). The concept is argued to be empirical and justified in view of possible artificial ones (Goodman 1983; Hacking 1999). Given the relativity and proliferation of retranslation concepts, the chapter lastly describes the current retranslation concepts, analyzing 104 articles using a matrix of academic labor (Koskinen 2010) and its categorization loosely constructed as conceptual schemes. It thus aims at a paradigmatic understanding of the emerging concepts for the development of the field (Kuhn 2000). Overall, the dissertation presents two related thesis statements: one on the stances of retranslators and the other on those of retranslation researchers. It argues that the study of (re)translation practice can be beneficial at the meta-level of (re)translation concepts, particularly in terms of researchers' self-positioning based on research purposes and (in)commensurability in light of the potential manipulation of another's concept. Wed, 01 Jan 2025 00:00:00 GMT https://hdl.handle.net/20.500.12723/4316 2025-01-01T00:00:00Z