Güncel Gönderiler: Sosyal Bilimler Enstitüsü
Toplam kayıt 503, listelenen: 41-60
-
Erken dönem Ehl-i Sünnet kelamının bilinmezci akımlara yaklaşımı
(2024)Şüphecilik, bilinen ilk temsilcileri Antik Yunan'da görülen bir yaklaşım olarak insanoğlunun sahip olduğu bilgi edinme kaynaklarına duyduğu güveni sarsmakta ve insanoğlunu bilinmezciliğe sevk etmektedir. "Erken Dönem Ehl-i ... -
İlahi zat-sıfat ilişkisi bağlamında kelam sıfatı : Seyfüddin Amidi örneği
(2022)Bu çalışma, müteahhirîn dönem Ehl-i Sünnet kelâmcılarından Âmidî'nin kelâm sıfatı konusundaki konumunu ve kelâmullah tartışmalarına nasıl yön kazandırdığını incelemektedir. Mezheplerin Allah Teâlâ'nın sıfatlarından herhangi ... -
Analitik düşünce açısından çağdaş Batı literatüründe Tanrı’nın varlığı lehinde ve aleyhindeki delillerin tanıtımı ve değerlendirilmesi
(2022)Bu çalışma, güncel kelâm ilmine ve tartışmalarına katkı sağlaması amacıyla çağdaş analitik düşüncede Tanrı'nın varlığı lehinde ve aleyhindeki delillerin genel tanıtım ve değerlendirmesini yapmaktadır. Düşünürlerin Tanrı ... -
Berahime’nin nübüvvetin imkanına yönelik eleştirileri ve Bakıllani’nin cevapları
(2024)Kelâm literatüründe nübüvvetin imkânına yönelik eleştirilerin daimî öznesi Berâhime olmuştur. Berâhime'nin söz konusu eleştirilerini detaylıca ele alan kelâmcılardan biri Bâkıllânî'dir. Bu çalışma Bâkıllânî'deki hâliyle ... -
Manastırlı İsmail Hakkı’nın nübüvvet görüşü
(2020)Bu çalışma, ilk elden kaynaklara istinâden, Meclis-i A'yân âzâlığı görevini üstlenen son dönem Osmanlı kelâm âlimlerinden Manastırlı İsmâil Hakkı Efendi'nin hayatını, ilmî şahsiyeti ile eserlerini; onun telifâtında merkezî ... -
Fahreddin er-Razi’de nakli / lafzi delillerin zanniliği meselesi
(2020)Kuruluşundan günümüze kelâm ilminin içeriğindeki bütün konulara temel teşkil eden iki önemli esas vardır: Bunların biri "şeylerin bir hakikati olduğu", diğeri ise "şeylerin hakikatinin bilgisinin mümkün, hatta gerçekleşmiş ... -
Fahreddin er-Razi’de güdüler ve insan fiillerine etkileri
(2023)Bu çalışmada kelâm tarihinin en önemli tartışmalarından olan "insan fiilleri" meselesi, İslâm düşünce tarihinin köşe taşı isimlerinden Fahreddin er-Râzî düşüncesinde devâî ve savârıf gibi merkezi güdüler üzerinden semantik ... -
Kesteli’nin es-Seb’u’l-mu’allaka ve Sinan Paşa’nın Ecvibetü Sinan Paşa ala Kestelli isimli risaleleri : tahkik, tercüme ve tahlili
(2020)Adudüddin el-Îcî'ye ait el-Mevâkıf metninin şerhi olan Seyyid Şerîf el-Cürcânî'nin Şerhu'l-Mevâkıf isimli eseri Osmanlı dönemi medrese eğitiminde önemli bir yere sahiptir. Ehl-i Sünnet'in müteahhir dönemi meselelerini ... -
Hicri ilk üç asırda yazılan akide risaleleri ve bu risalelerde ele alınan temel meseleler
(2021)Akâid risâleleri İslâmî ilimlerin inanç esasları konusunda kaleme alınmış önemli klasiklerdendir. Çeşitli inanç ve fikir akımlarına karşı savunma hattını belirleyen tezler akâid risâlelerinde işlenmiştir. Akâid risâlelerinin ... -
Kelam ve tasavvuf ilimlerinde delil anlayışı : Fahreddin er-Razi ve Sadreddin el-Konevi örneği
(2023)İslâmî ilimlerin teşekkülünden itibaren ortaya çıkan problemler hakkında görüş bildiren âlimler, mensubu oldukları ilimlerin bilgi sistemlerine göre delil üretmiş ve muhataplarının delillerini geçerli gördükleri kendi bilgi ... -
Ebu'l-Muin en-Nesefi'ye göre irade sıfatı ve mahiyeti
(2025)İrâdeyi kavramsal olarak ve mâhiyeti yönüyle Ebu'l Muîn en-Nesefî özelinde ele alan bu çalışmada, öncelikle irâdenin kavramsal çerçevesi tartışılmakta ve sonrasında farklı ekollerden alimlerle mukayeseli olarak Nesefî'nin ... -
İlk dönem Matüridilerinde ilahi sıfatların taalluku meselesi
(2024)Bu tezde, ilâhî sıfatların taalluklarının ilk dönem Mâtürîdî metinlerinde ne şekilde yer bulduğu araştırma konusu edilmiştir. Çalışmamızda kelâm ilminin temelini oluşturan konulardan biri olan "ilâhî sıfatlar meselesi", ... -
Erken dönem kelamında tanrı anlayışları: teşbih, tenzih ve te'lif doktrinleri
(2024)Müslüman olmanın temel unsuru, Allah'ın varlığına ve birliğine imandır. Tüm Müslümanlar bu inancı taşımalarına rağmen, İslâm geleneğinde Allah'ın varlığına dair çeşitli anlayışlar gelişmiştir. Farklı anlayışların ortaya ... -
Mütehhir dönem kelamında müessire ihtiyacın illeti problemi
(2025)Kelâm düşüncesinde hudûs ve imkân teorilerinin benimsenmesi, altyapısında birçok tartışmayı da beraberinde getirmiştir. Müessire ihtiyacın illeti ve buna bağlı olarak devamlılık hâlindeki eserin müessire muhtaçlığı tartışması ... -
Ahmed Feyzi Çorumi’nin Feyzü’l-vahib fi Necati Ebi Talib başlıklı risalesi : değerlendirme ve neşir
(2022)İslâm tarihindeki önemli figürlerden Ebû Tâlib'in Müslüman olduğunu açıkça ikrar etmemiş olması, müşrik olarak vefat edip etmediği konusunda ihtilafa neden olmuştur. Ehl-i Sünnet âlimlerinin çoğunluğu onun müşrik olarak ... -
Kelam ilminin Stoa felsefesi ile ilişkisi hakkındaki iddia ve tartışmalar
(2022)Bir Helenistik Dönem felsefe ekolü olan Stoacılığın, kelâm geleneği üzerinde farklı yönlerden, çeşitli düzeyde etkide bulunduğuna dair, yüz yılı aşkın önemli bir akademik literatür mevcuttur. Farklı dönemlerde yaşamış olan ... -
İbn Bezize'nin el-İs'ad şerhi'l-İrşad adlı eserinde Cüveyni'ye yönelttiği eleştiriler
(2025)Bu tez, Mağrib bölgesinde VII/XIII. yüzyılda yaşamış Tunuslu kelâmcı İbn Bezîze'nin el-İs'âd fî şerhi'l-İrşâd adlı eseri ekseninde, mütekaddimîn dönemi Eş'arî kelâmının referans metinlerinden olan Cüveynî'nin el-İrşâd ilâ ... -
Şerhu'l-akaid ve haşiyelerinde bilgi teorisi
(2025)Bu çalışmada Ömer en-Nesefî'nin muhtasar akaid risalesine Teftâzânî tarafından yazılan Şerhu'l-Akaid isimli şerh ve bu şerh üzerine Hayâlî, Siyâlkûtî, Kestelî, Ramazan Efendi, İsâmüddîn, Akkirmânî ve Ferhârî tarafından ... -
İmam Gazzali’nin el-İktisad fi’l-i’tikad’ı bağlamında kelam ilminde külli kaideler
(2022)Her ilimin onu o yapan ana ilkeleri vardır ve ilgili meselelere o ilkeler çerçevesinde yaklaşılmaktadır. Aynı şekilde kelâm ilminin de birtakım ana ilkeleri ve dolayısıyla kelâmcıların zihninde bu ilkelere dayanan bir kelam ... -
Mütekaddim dönem Eş’ari kelamında cevher anlayışı
(2022)Atomculuk, kelâm ilminden önce farklı coğrafya ve medeniyetlerde de görülen bir âlem tasavvurudur. Çalışmanın birinci bölümü bu nedenle, kelâm atomculuğunun kaynağı hakkındaki tartışmalar ile en meşhur atomculuk modelleri ...
