Gelenek ve ideoloji bağlamında dilsellik : Gadamer-Habermas tartışması

Abstract

Doğru bilgi ve anlama ulaşma imkanını tartışan Gadamer ve Habermas'ın hareket noktası birbirine yakındır. Her iki filozof da bilginin ve tecrübenin nesnesi ile öznesi arasında her zaman dilsel mesafe olduğunu düşünmektedir. Anlama, dilsel bir dolayım ile dilin sınırları içinde gerçekleşmektedir. Gadamer'e göre dil, insanı kuşatan ve anlamayı şekillendiren ortamdır. Gelenek dil ile insana bir anlam dünyası oluşturmaktadır. Habermas'a göredilin kullanımı ile insanın dünya tecrübesi ve bilgisi belirlenmektedir. Dilsel dolayımın kaçınılmazlığından dilin yönlendirilmesi ve deforme olması sorunu doğmaktadır. İki düşünür bu soruna getirmeye çalıştıkları çözümde farklılaşmaktadırlar. Habermas, Gadamer'in gelenek teorisi ile otoritenin baskısının ve önyargıların yönlendirilmesinin meşrulaştırıldığını ve dolayısıyla eleştirel aklın baskı altında kalmasından kaynaklı olarak, doğru bilgiye ulaşmanın neredeyse imkansız olduğunu düşünmektedir. Gadamer ise Habermas'ın dili hasta olarak farz eden ve onu psikanaliz ile iktidarın ve otoritenin baskısından arındırma çabasını pratik olarak uygulanamaz görmekte ve önyargı eleştirisinin bir önyargı olduğunu düşünmektedir. O halde yöntem olarak psikanaliz tatbik edilmeksizin ve geleneğin dolayımından çıkmak mümkün olmadan, doğru bilgiye ulaşmak ve eleştiri imkânı nasıl mümkün olmaktadır? Çalışmamızda bu soruya cevap bulmayı hedeflemekteyiz. Dilin deforme edilme ihtimali içinde doğru bilgiye nasıl ulaşılabildiği ve bilginin doğruluk kriterleri tartışılmaya çalışılacaktır. ----- The starting points of Gadamer and Habermas, who discuss the possibility of reaching correct information and understanding, are close to each other. Both philosophers think that there is always a linguistic distance between the object and the subject of knowledge and experience.Comprehension takes place within the boundaries of language with a linguistic mediation. According to Gadamer, language is the environment that surrounds people and shapes understanding. Tradition creates a world of meaning for people with language.According to Habermas, the use of language determines human experience and knowledge of the world.Due to the inevitability of linguistic mediation, the problem of language orientation and deformation arises.The two thinkers differ in the solution they try to bring to this problem.Habermas thinks that with Gadamer's theory of tradition, the pressure of authority and the manipulation of prejudices are justified, and therefore, it is almost impossible to reach accurate information due to the suppression of the critical mind.Gadamer, on the other hand, sees Habermas's attempt to free it from the oppression of power and authority by psychoanalysis, assuming language as sick, as practically impractical, and considers prejudice criticism to be a prejudice.So, how is it possible to reach correct information and criticize without applying psychoanalysis as a method and without being able to get out of the mediation of tradition?In our study, we aim to find an answer to this question. It will be tried to discuss how the correct information can be reached in the possibility of language deformation and the accuracy criteria of the information.