Fenomenoloji ve enaktivizmde alışkanlık eylemleri ve faillik ilişkisi

Abstract

Alışkanlık eylemleri failliğin temeli olabilir mi? Tezin felsefi zorluğunu görünür kılan bu soru, algı felsefesindeki temsili ve doğrudan yaklaşımlar arasındaki gerilimden doğan bir araştırma sürecinin ürünüdür. Dünyayı nasıl algıladığımız sorusuyla belirginleşen özne-eylem-çevre ilişkisi, hem felsefi inceleme hem de bilimsel modelleme açısından bütüncül ve kapsayıcı yöntemleri gerekli kılmıştır. Bu bağlamda fenomenoloji ve enaktivizm, söz konusu iki disiplini titizlikle bir araya getirebileceğimiz bir köprü işlevi görmüştür. Tez, bu iki yöntemi kullanarak alışkanlık ve faillik gibi karmaşık fenomenleri birbirleriyle ilişkili biçimde ele almakta; böylece yalnızca mevcut tartışmaları keskinleştirmekle kalmayıp, gelecek araştırmalar için de üretken sorular ortaya koyan bir araştırma modeli geliştirmektedir. ----- Can habitual actions be the foundation of agency? The philosophical challenge highlighted by this question is the outcome of a research trajectory that emerges from the tension between representational and direct approaches in the philosophy of perception. The subject-action-environment relation, which becomes salient in the question of how we perceive the world, requires comprehensive and integrative methods for both philosophical inquiry and scientific modeling. In this context, phenomenology and enactivism serve as a bridge that allows these two domains to be brought together with rigor. By employing these approaches, the thesis examines the complex phenomena of habit and agency in relation to one another, thereby not only sharpening existing debates but also developing a research model that generates productive questions for future work.