Güncel Gönderiler: Sosyal Bilimler Enstitüsü
Toplam kayıt 503, listelenen: 241-260
-
Roderick Chisholm'da isnat kavramı ve dilin evrimi
(2025)Bu çalışma, Roderick Chisholm'un isnat (İng. attribution) kavramını temel alarak geliştirdiği nesnel gönderim kuramını analitik dil felsefesi ve dil evrimi bağlamında incelemektedir. Quine'ın doğallaştırılmış anlambilimine ... -
İbn Teymiyye’de isim ve müsemma
(2024)Selef düşüncesinin en önemli temsilcilerinden biri olan İbn Teymiyye, lafızcı perspektifini başta kelâm olmak üzere İslami ilimlerde sürdürürken felsefe ve mantık alanlarında da elden bırakmamıştır. O söz konusu lafızcı ... -
Zihin ve gerçeklik: İbn Sina felsefesinde insan aklının sınırları üzerine bir inceleme
(2024)Aristotelesçi felsefeyi Arapçada yeniden yazmaya teşebbüs eden İbn Sînâ (ö. 428/1037), devraldığı miras sayesinde eş-Şifâ/Kitâbu'n-Nefs'te geniş kapsamlı bir nefs (psykhê) araştırması yürütmüştür. Nefsin tanımı ve fiilleri ... -
Zernuci’nin Ta’limu’l-müte’allim adlı eseri ile İbn İsmail’e atfedilen şerhi : (karşılaştırmalı bir inceleme)
(2024)Zernûcî (ö.VI./XII. yüzyılın sonları), Ta'lîmü'l-Müte'allim Tarîka't-Teallüm adlı eserini öğretim yöntem ve tekniklerini sistematik biçimde inceleyen âlimlerdendir. Söz konusu eser Osmanlı döneminde yankı uyandırmış ve ... -
Antik felsefeden İslam felsefesine dokunma duyusunun dönüşümü
(2024)Bu tez, Antik Yunan felsefesi içinde dokunma duyusuna dair tartışmaları ayrıntılı bir biçimde ele almayı ve bu tartışmaların İslam felsefesi geleneğindeki yansımalarını Aristoteles şârihleri aracılığıyla incelemeyi ... -
İbn Sina’da var olmayanın konumu
(2023)Bu çalışmada düşünce tarihimiz boyunca yeterli ilgiyi görmediğini düşündüğümüz madumların bilhassa da imkânsızların durumu, İbn Sina felsefesi merkeze alınarak incelenmektedir. İlk olarak İbn Sina öncesi dönemde maduma ... -
Güzellik kavramı ile tasvir problematiği çerçevesinde İslam ve resim sanatı ilişkisi
(2024)Bu çalışma, İslâm metafiziğindeki güzellik kavramıyla tasvir problemi çerçevesinde incelenen İslâm resim sanatı ilişkisini ele almaktadır. İslâm metafiziği ile resim sanatı arasında bir bağlantı kurulmasının mümkün olup ... -
Analitik metafizikte öz ve zorunluluk ilişkisi üzerine bir inceleme : Kripke ve Fine örnekleri
(2025)Öz ve zorunluluğun nasıl anlaşılacağı ve aralarındaki ilişkinin ne surette kurulması gerektiği, antik dönemden bu yana felsefenin temel konularından olagelmiştir. Bu konu çağdaş analitik metafizik içerisinde de on yıllardır ... -
Modern metafizikten çağdaş fiziğe içine girilmezlik sorunu
(2020)Bu çalışma, "madde içsel olarak nasıl bir yapıya sahiptir?" sorusu bağlamında maddenin yapısını anlamamızda kilit rol oynayacağı düşünülen içine girilmezlik (impenetrability) kavramının fiziksel ve metafiziksel yapısını ... -
Feminist fenomenolojide bedenlenme
(2024)Bedene yönelik doğalcı yaklaşımlar bedeni ruhun epifenomeni olarak ikincil bir konumda görürler. Bu yaklaşıma göre ruh da beden de doğaları gereği belirli ayrı özelliklere sahip iki unsurdur. Ancak bedenin belirli bir ... -
Hannah Arendt'te vita activa ve etik
(2024)Arendt'e göre yaşadığımız dünyada varlığımızın temel koşulları bedenimizin emeği, elimizin işi ve nihayetinde de bu dünyayı paylaştığımız başkalarıdır. Bedenimiz biyolojik varlığını korumaya çalışırken elimiz ürettiği ... -
Başka bir eleştiri : Michel Foucault’un eleştiri felsefesi
(2021)Foucault'nun eleştiri anlayışı Kant'ınkinden farklı bir eleştiri olarak yorumlanabilir mi? Bu metin öncelikle Foucaultcu eleştirinin "Kantçı-olmayan" eleştiri olarak yorumlanabileceğini gösteriyor. Bu açıdan iki önemli ... -
Platon metafiziği ekseninde çağdaş matematik felsefesi tartışmalarının değerlendirilmesi ve Gödel’in tamamlanamazlık teoremlerinin yorumlanması
(2022)Çağdaş felsefede ontoloji, bir açıklama dilinde nelerin "var" kabul edileceğine ilişkin bir araştırma, metafizik ise şeylerin ve gerçekliğin bizzat kendisine ilişkin bir araştırma olarak anlaşılmaktadır. Çağdaş matematik ... -
Geometri aksyiomlarının statüsüne ilişkin Frege-Hilbert ihtilaflarının eleştirel bir değerlendirmesi
(2020)Modern dönemde geometriye dair tartışmalar hem matematik felsefesini hem de genel olarak felsefî düşünceyi derinden etkilemiştir. Mantıkçı geleneğin kurucularından olan Frege ve aksiyomatizasyon anlayışıyla modern matematiğin ... -
Nietzsche'de bilinçdışı
(2024)Bu tezde Friedrich Nietzsche'nin bilinçdışı anlayışı bilincin birincilliğine yönelik eleştirisiyle ve ikincil bilinç kuramıyla birlikte ele alınmıştır. Düşünce tarihi boyunca ruh, akıl, zihin ve bilinç insanın özü kabul ... -
Kant'ta pratik aklın önceliğinden pratik felsefenin önceliğine
(2024)Kant, bir ve aynı aklın, teorik bakımdan sınırlı fakat pratik bakımdan belli yetkilerle donatılmış olması durumunu, eleştirel felsefenin muamması olarak adlandırır. Pratik aklın önceliği doktrini bu muammanın çözümüne ... -
Quentin Meillassoux’da mutlak olumsallık
(2021)Bu çalışmada Fransız filozof Quentin Meillassoux'nun spekülatif materyalizm felsefesi bağlamında mutlak fikri konu edilecektir. Tezin temel iddiası, Meillassoux'nun post-modern düşünceyi eleştirisindeki zeminin Kant sonrası ... -
Kendinde şey ve ilk felsefe
(2021)Günümüzde felsefe ve bilimler arasında yapılan ayrım Kant öncesi dönemde metafizik ve diğer bilimler arasındaydı. Yani metafizik felsefeyle aynı şeydi. Kant'ın metafizik eleştirisi felsefenin parçalanmasına yol açmıştır. ... -
Banach-Tarski paradoksunun ortaya çıkışının gerekçesinin ontolojik cihetten değerlendirilmesi
(2024)Seçim Aksiyomu, ZFC Küme Kuramının dokuzuncu ve en tartışmalı beliti olarak literatürde yer edinmiştir. Seçim Aksiyomuna yönelik eleştirilerin en dikkat çekici olanı Banach-Tarski Paradoksudur. Banach-Tarski Paradoksunun ... -
Judith Butler'da bedenin cinsiyet kimliğindeki konumu
(2024)Bedenli varlıklar olmanın dünyayı algılayışımızı nasıl etkilediği sorusu zihin- beden düalizmi üzerine kurulu ontolojik anlayışlara eleştirel bir tavır getirir. Judith Butler Cinsiyet Belası: Feminizm ve Kimliğin Altüst ...

















