Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı
Güncel Gönderiler
-
Tefsir tarihinde dilsel bulanıklık çözümlemelerinin kronolojik ve mukayeseli bir incelemesi
(2024)Dilsel bulanıklık bir ifadenin anlam ve irap bakımından birden fazla ihtimale açık olması durumudur. Bu durum ayetlerin tefsirinde sıklıkla gündeme gelmektedir. Bu tezde söz konusu durum, belli başlı tefsirler ve ayetlerden ... -
İbnü'l-Arabi'nin te'vil anlayışı ve vahdet-i vücud metafiziğinde ayetle istidlal olgusu
(2025)İlahî sözün anlaşılmasında nasıl bir yöntemin takip edileceği sorusu, te'vil probleminin temelini oluşturmaktadır. Kur'an ilimleri, rivâyet malzemesi ve dil-belâgat ilimlerinden istifadeyle nasların anlaşılmasına dayanan ... -
Tibi’nin Futuhu’l-gayb’ına kaynaklık etmesi açısından Kutbuddin el-Fali’nin et-Takrib fi’t-tefsir’i
(2021)Cârullâh ez-Zemaḫşerî'nin (ö. 538/1144) el-Keşşâf 'an ḥaḳâ'iḳi't-tenzîl ve 'uyûni'l-eḳâvîl fî vucûhi't-te'vîl adlı tefsiri, yazıldığı dönemden itibaren kendisinden doğrudan ya da dolaylı olarak istifade edilen ve ondan ... -
Muhammed Ahmed Halefullah’ın el-Fennu’l kasasi adlı eserinde klasik kaynakları kullanma yöntemi
(2020)Edebî tefsir ekolüne mensup olan Muhammed Ahmed Halefullah (1916-1997), ortaya sunduğu tezi el-Fennu'l-Kasasî ile İslam dünyasında yankı uyandırmıştır. Bu eser, Muhammed Abduh ve Emîn el-Hûlî'nin edebî tefsir yöntemini ... -
Aişe Abdurrahman’ın et-Tefsirü’l-beyani adlı eserinde edebi tefsir yöntemi
(2021)Çağdaş dönemde dinî alandaki ıslah çalışmaları neticesinde farklı tefsir ekolleri ortaya çıkmıştır. Bu tezde bu ekollerden birisi olan edebî tefsir ekolü, beslendiği kaynaklar ve etkilediği isimler bağlamında incelenmiş, ... -
Elmalılı Hamdi Yazır’da mefhum-masadak ayrımı ve anlamın olguya bağlı olarak açılması
(2021)Elmalılı Hamdi Yazır (1878-1942) Hak Dini Kur'ân Dili adlı tefsiriyle kendisinden sonra önemli bir etki alanı oluşturmuştur. Bu etki, Elmalılı'nın İslamî ilimlerin çoğunda sahip olduğu derinliğin tefsirine de yansımasının ... -
Taberi’nin tarihinde Kur’an’ın bilgi kaynağı oluşunun tefsiriyle mukayeseli bir incelemesi : Hz. Davud ve Hz. Süleyman kıssaları örneği
(2022)Tefsir ve Tarih alanında yazmış olduğu iki önemli eserle adından söz ettiren Muhammed b. Cerîr et-Taberî, Târîhü'l-ümem ve'l-mülûk adlı dünya tarihi eserinde mahlukatın yaratılışından başlayarak kendi zamanına kadar ... -
Senegalli Müfessir İbrahim Niyas'ın Fi riyadi't-tefsir'i
(2024)Bu araştırma, Şeyhülislâm İbrâhîm Niyâs (ö 1975) ve onun "Fî Rîyâdi't-Tefsîr" adlı tefsirindeki Kur'an-ı Kerim'i yorumlama yöntemini ve metodunu ele almaktadır. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm iki kısımdan ... -
İsmail el-Konevi’nin Beyzavi haşiyesi ve haşiyenin özgünlük değeri : Lafzatullah tefsiri örneğinde bir inceleme
(2021)Beyzâvî'nin (ö. 691/1291) Envârû't-tenzîl isimli tefsiri Osmanlı medrese müfredatında asırlaca takip edilen temel eserlerdendir. Envâr üzerine yapılan şerh, hâşiye ve ta'lik çalışmaları bir yorum geleneği oluşturmuştur. ... -
İlk üç asır tefsir geleneğinde sözlük bilgisi ve furuk
(2025)Bu tez, ilk üç asır tefsir literatürünü sözlük bilgisi ve furûk disiplinleri açısından incelemektedir. Çalışmaya dahil edilen örneklemlerin kelime anlamları tespit edilmiş ve benzer lafızlar arasındaki nüanslar ortaya ... -
Kur'an'da Esma-ı Hüsna'nın ikili kullanımlarının klasik tefsirlerindeki yansımaları
(2025)Kur'an'da yer alan Esmâ-i Hüsnâ'nın bağlamsal yorumu, klasik dönem müfessirlerinin üzerinde durduğu önemli bir husustur. Bu isimler sadece tekli değil, bilhassa âyet sonlarında ikili biçimde de yer almakta ve metinsel ... -
Klasik tefsirlerde Hz. Süleyman’ın hayvanlarla muhaveresi
(2021)Tefsir literatürünün önemli bir kısmını oluşturan peygamber kıssalarından bir tanesi de Hz. Süleyman kıssasıdır. Bu tezde, klasik tefsirler bağlamında Neml sûresinde geçen Hz. Süleyman kıssasının hayvanlarla muhavere kısmı ... -
Oryantalist literatürde Kur’an’ın Yahudi kökenli olduğu iddiası: Abraham Geiger örneği
(2021)Kur'an'ın kökeni meselesi, oryantalist Kur'an çalışmalarının en önemli tartışma konularından biridir. Bu minvalde Kur'an'ın kökeni hakkında birçok iddia ortaya atılmıştır. Kur'an'ın Yahudi kökenli olduğu iddiası da bunlardan ... -
Fazlurrahman'ın yorum anlayışının temel kaynak ve referansları
(2025)Modern dönemde Batı geleneği eğitim, sanat, ekonomi, teknoloji, askeri ve siyasi alanlarda büyük ilerlemeler kaydederken, İslam dünyası bu alanlarda gerileme yaşamış ve bu durumun nedenleri özellikle entelektüel çevrelerde ... -
Taberi Tefsiri’nin meani yöntemi açısından incelenmesi
(2021)Tefsir tarihinin en önemli eserlerinden biri hicri üçüncü yüzyılda İbn Cerîr et-Taberî tarafından yazılan Câmiu'l-Beyân An Te'vili Âyi'l-Kur'ân'dır. Bu tezde, erken dönemde yazılması ve içerisinde çok sayıda ilmi barından ... -
Kutbüddin er-Razi ve Cemaleddin el-Aksarayi arasında hakemlik : el-Keşşaf literatüründe Abdülkerim b. Abdülcebbar’ın Kur’an ilimleri çerçevesindeki muhakemeleri
(2024)Telif edildiği günden itibaren el-Keşşâf metni üzerine çeşitli açılardan birçok eser kaleme alınmıştır. Bu şekilde tefsir tarihinde "el-Keşşâf Literatürü" denilen bir yazım geleneği oluşmuştur. Zemahşerî (ö. 538/1144) ... -
Kur’an ilimleri ve fıkıh usulü ilişkisi : Zerkeşi’nin el-Burhan ve el-Bahru’l-muhit adlı eserlerinde nesih
(2021)Tefsir ilminde müstakil bir usûlün/metodolojinin bulunup bulunmadığı ve bununla bağlantılı olarak tefsir ilminin müstakil bir ilim olarak kabul edilip edilemeyeceği son dönemde çokça tartışılan bir konudur. İslâmî ilimler ... -
Ömer en-Nesefi’nin et-Teysir adlı tefsirinde İmam Matüridi’nin Te’vilatü’l-Kur’an’ının etkisi
(2023)Ömer en-Nesefî'nin et-Teysîr fi't-Tefsîr adlı tefsiri hem Hanefî-Mâtürîdî gelenek içerisinde hem de tefsir literatüründe oldukça önemli bir eserdir. Nesefî, bu tefsirinde kendisinden önceki alimlerin görüşlerini derleyerek ... -
Fazıl el-Yemeni'nin el-Keşşaf şerhlerinde zeydi ve i'tizalı yönelim
(2024)Fâzıl el-Yemenî el-Keşşâf tefsiri üzerine Dürerü'l-esdâf ve Tuhfetü'l-eşrâf adıyla iki şerh kaleme almıştır. Yemenî'nin kaleme aldığı Tuhfetü'l-eşrâf şerhi ve Mebâhis tefsiri araştırmalara konu edilerek bu eserlerden ... -
Fahreddin er-Razi’de marifetullaha götüren nazar
(2021)"Fahreddin er-Râzî'de Mârifetullaha Götüren Nazar" isimli bu tez, erken dönemde imân mevzûsu ile ilişkili olarak tartışılan, ilerleyen süreçte ise yöntemsel bir veche kazanan Tanrı bilgisine ulaştıran nazar konusunun ...

















