Kesteli’nin es-Seb’u’l-mu’allaka ve Sinan Paşa’nın Ecvibetü Sinan Paşa ala Kestelli isimli risaleleri : tahkik, tercüme ve tahlili

Abstract

Adudüddin el-Îcî'ye ait el-Mevâkıf metninin şerhi olan Seyyid Şerîf el-Cürcânî'nin Şerhu'l-Mevâkıf isimli eseri Osmanlı dönemi medrese eğitiminde önemli bir yere sahiptir. Ehl-i Sünnet'in müteahhir dönemi meselelerini ihtiva eden geniş bir eser olma özelliğinin yanında Îcî'ye yazılan diğer şerh ve hâşiyeler arasında en ön plana çıkanıdır. Yazıldığı dönem sonrasında üzerine birçok şerh, hâşiye ve ta'lik kaleme alınmış, buna ilaveten sayıları az olmasına rağmen birtakım itirazlara da konu olmuştur. Kestelî'nin "es-Seb'u'l-Mu'allaka" isimli küçük risâlesi Cürcânî'nin eserinde yaptığı açıklamalardan yedi meseleye yöneltilen itirazları ihtiva eden kısa bir metindir. Söz konusu risâleye yazıldığı tespit edilen üç cevap metninden, yazarı bilinen te'lif Sinan Paşa'ya ait "Ecvibetü Sinan Paşa 'alâ Kestelî"dir. Bu çalışma bahsi geçen iki risâleyi tanıtma amacıyla yazılmış olup Kestelî'nin hayatı ve eserlerinin incelendiği giriş bölümü; metinlerin nüsha tanıtımı, tahkik ve tercümelerinin yapıldığı birinci bölüm ve tahlilin yer aldığı ikinci bölüm olmak üzere üç kısımdan oluşmaktadır. ----- Sharh al-Mawaqif of Sayyid Sharif al-Jurjānī which is the commentary (sharh) of 'Adud al-Dīn al- Ījī's al-Mawakif, has an important place in the madrasah education of the Ottoman period. This work, which has the feature of being an extensive work that includes the issues about the period of mutaakhirin of Ahl al-Sunnah, has become the most prominent one among other commentaries (sharh) and annotations (hashiya) written about al-Ījī. After that period, many commentaries, annotations and taliqs were written on it, and additionally although they are few in number, it was subject to several objections. Kastalī's Risala al-Sab'u'l-Mu'allaqa is a short text containing objections to seven issues of the statements made by al-Jurjānī. The work, whose author is known from the three reply texts that were found to be written for this risala, is "Ajwebatu Sinan Pasha 'Ala Kastalī" by Sinan Pasha. This work has been written for introducing the two aforementioned risalas. It consists of an introduction and two chapters. In the introduction, Kastalī's life and his works have been examined. It is the first chapter in which introductions of the texts, verification (tahqiq) and the translations have been dealt. In the second chapter, analyses have been given place.