Tefsir tarihinde dilsel bulanıklık çözümlemelerinin kronolojik ve mukayeseli bir incelemesi

Abstract

Dilsel bulanıklık bir ifadenin anlam ve irap bakımından birden fazla ihtimale açık olması durumudur. Bu durum ayetlerin tefsirinde sıklıkla gündeme gelmektedir. Bu tezde söz konusu durum, belli başlı tefsirler ve ayetlerden örneklemler çerçevesinde ele alınmaktadır. Dilsel bulanıklığın teorik bakımdan açıklandığı birinci bölümde bu durumun semantik veya sentaktik çerçevede meydana geldiği ifade edilmiştir. Tezin ikinci bölümünde, belirlenen tefsirler ve ayetler özelinde semantik ve sentaktik açıdan dilsel bulanıklık verileri sunulmuştur. Tezin son bölümünde ise ikinci bölümde sunulan veriler farklı yönlerden derinlemesine analiz edilmiştir. Çalışmada semantik ve sentaktik çerçevede meydana gelen dilsel bulanıklık verilerinden hareketle dilbilgisel tefsirin tarihî gelişimi hakkında değerlendirmelerde bulunulabileceği ve böylece bu konuyla ilgili bir tefsir tarihi tasavvuru oluşturulabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen veriler değerlendirildiğinde dilbilgisel tefsirin tarihi gelişimiyle ilgili bütüncül bir bakış açısı ortaya konulabilmektedir. ----- Linguistic ambiguity means that an expression has more than one possibility in terms of meaning and grammar. This situation comes up frequently in the interpretation of the verses. In this thesis, this situation will be discussed within the framework of major exegetical works and verses of Qur'an. In the first chapter, where linguistic ambiguity is explained theoretically, it is stated that this situation occurs in a semantic or syntactic framework. In the second part of the thesis, linguistic ambiguity data will be presented in terms of semantic and syntactic, specific to samples from the tafsirs and verses. In the last part of the thesis, the data presented in the second part will be analyzed in depth from different aspects. In the study, it was concluded that the historical development of grammatical tafsir could be evaluated and a conception of tafsir history could be formed based on the linguistic ambiguity data that occurred in the semantic and syntactic framework.